Πελματιαία απονευρωσίτιδα: αίτια, συμπτώματα, θεραπεία

Η πελματιαία απονευρωσίτιδα είναι μια επώδυνη φλεγμονώδης κατάσταση του πέλματος που εμφανίζεται με τη μορφή πόνου κατά τη βάδιση. Κατατάσσεται στα σύνδρομα υπέρχρησης, αν και στην αιτιολογία της πάθησης μπορεί να συμμετέχουν ανατομικοί ή και εξωτερικοί παράγοντες (πχ υποδήματα).Πελματιαία απονευρωσίτιδα
Επειδή στις ακτινογραφίες συχνά ανευρίσκεται μια οστική προβολή της πτέρνας, συχνά η πάθηση αναφέρεται ώς άκανθα πτέρνας, όρος, όμως. που δεν είναι σωστός για να περιγράψει την πάθηση.
Η πελματιαία απονεύρωση είναι μια πυκνή ινώδης ταινία συνεκτικού ιστού, μοιάζει με τένοντα που ξεκινά από την πτέρνα, εκτείνεται δια του άκρου ποδός προς τα πέντε δάκτυλα και υποστηρίζει την ποδική καμάρα, λειτουργώντας όπως η τεντωμένη χορδή του τόξου που το κρατά λυγισμένο. Εάν η απονεύρωση είναι κοντή τότε έχουμε υψηλή καμάρα (κοιλοποδία) και εάν έχουμε μακριά απονεύρωση τότε συνήθως υπάρχει πλατυποδία. Στην περιοχή της πτέρνας υπάρχει ένα στρώμα λίπους με ειδικά διαφραγμάτια για την καλύτερη απορρόφηση των κραδασμών κατά την διάρκεια της βάδισης. Υπολογίζεται πως το 10% περίπου του πληθυσμού θα εμφανίσει τουλάχιστον μια φορά κατά την διάρκεια της ζωής του συμπτωματολογία πελματιαίας απονευρωσίτιδας.

Αίτια
Με την πάροδο της ηλικίας το ειδικό αυτό στρώμα λίπους στην πτέρνα χάνει την «ελαστικότητά» του και τη δυνατότητα απορρόφησης των κραδασμών, οδηγώντας σε καταπόνηση της πελματιαίας απονεύρωσης και συμπτωματολογία πόνου.
Άλλα αίτια είναι:
- Πολύ σφικτοί γαστροκνήμιοι μύες
- Ορθοστασία
-Έντονη  βάδιση με ακατάλληλα υποδήματα, υποδήματα σκληρά που δεν απορροφούν επαρκώς τους κραδασμούς και κυρίως υποδήματα Η πελματιαία απονεύρωση ως χορδή του τόξουπου δεν υποστηρίζουν επαρκώς την ποδική καμάρα
- Κοιλοποδία (αυξημένη ποδική καμάρα) ή πλατυποδία (χαμηλή ποδική καμάρα)
-Βλαισοποδία
-Αυξημένο σωματικό βάρος,
-Το γυναικείο φύλο (αναλογία 3προς 1, και κυρίως γυναίκες 40-60 ετών)
-Επαναλαμβονόμενοι μικροτραυματισμοί
-Σακχαρώδης διαβήτης.

Συμπτωματολογία της πελματιαίας απονεύρωσης:
- Πόνος στην πτέρνα κατά τη βάδιση και κυρίως στο εσωτερικό χείλος της πτέρνας, στην περιοχή έκφυσης της περιτονίας. Ο πόνος συνήθως εμφανίζεται στο ένα πόδι και αναπτύσσεται προοδευτικά, όμως μπορεί να συμβεί ταυτόχρονα και στα δύο πόδια, ιδιαίτερα μετά από έντονη καταπόνηση.
- Έκλυση του πόνου στην πίεση με το δάκτυλό μας στην έσω επιφάνεια της πτέρνας, αλλά σε έντονες περιπτώσεις μπορεί να πονάει και όλη η πελματιαία απονεύρωση
- Ο πόνος είναι εντονότερος στα πρώτα 5-10 πρωινά βήματα του ασθενή, ο οποίος δυσκολεύεται να πατήσει στο έδαφος και πονάει έντονα με έκδηλη χωλότητα. Στις ήπιες καταστάσεις και όταν το πόδι ζεσταθεί, ο πόνος υποχωρεί αισθητά.
Όταν όμως η κατάσταση παραμείνει χωρίς θεραπεία, ο πόνος έχει την τάση να χειροτερεύει κατά την διάρκεια της ημέρας, εφόσον ο πάσχων συνεχίζει την δραστηριότητά του. Στις σοβαρότερες περιπτώσεις ο ασθενής παρουσιάζει δυσκολία στη βάδιση ακόμα και για λίγα μέτρα, καθιστώντας την πάθηση πολύ περιοριστική για την καθημερινότητά του.

Θεραπεία
-Ανάπαυση και περιορισμός δραστηριοτήτων, ιδίως των αθλητικών δραστηριοτήτωνΔιατάσεις πελματιαίας απονεύρωσης
-Αντιφλεγμονώδης αγωγή για 5-7 ημέρες
-Παγοθεραπεία (20 λεπτά για 4-5 φορές την ημέρα)
-Φυσικοθεραπεία κατά την οποία εκτός από τα διάφορα ρεύματα, Laser και θεραπευτικούς υπερήχους, γίνονται μαλάξεις και διατάσεις της πελματιαίας απονεύρωσης και διατάσεις των γαστροκνημίων μυών.
-Τοπικά έγχυση μίγματος αναισθητικού και κορτιζόνης μακράς διαρκείας σε πολύ επώδυνες περιπτώσεις μπορεί να βοηθήσει (έως 3 φορές).
-Σε χρόνιες περιπτώσεις δοκιμάζεται η έγχυση PRP (Platelet Rich Plasma), πλάσμα του ασθενούς που προκύπτει από φυγοκέντρηση αίματός του, ώστε να απομονωθούν αιμοπετάλια πλούσια σε αυξητικούς παράγοντες. Το πλάσμα αυτό αρχικά θεωρήθηκε ότι βοηθά στην ταχύτερη επούλωση των βλαβών της πελματιαίας απονεύρωσης. Χρειάζεται όμως ακόμη χρόνος και μελέτες για την τεκμηρίωσή του ως ενδεικνυόμενη θεραπεία, καθώς πρόσαφτες μεγάλες μελέτες αμφισβητούν την αποτελεσματικότητά του.
-Απώλεια βάρους σε υπέρβαρους
-Κατάλληλα υποδήματα, ανάλογα με τη χρήση
-Πέλματα υποστήριξης της ποδικής καμάρας
Πολύ συχνά η πελματιαία απονευρωσίτιδα υποχωρεί, ακολουθώντας μια διαδρομή λίγων ημερών έως λίγων εβδομάδων.

Υπάρχει χειρουργική αντιμετώπιση;
Η απάντηση είναι όχι, καθώς δεν υπάρχει ένδειξη για αφαίρεση της απονεύρωσης, ή της οστικής άκανθας της πτέρνας.

Συμπερασματικά, θα λέγαμε ότι η πελματιαία απονευρωσίτιδα δεν είναι τόσο σπάνια, αλλά δεν είναι και επικίνδυνη πάθηση. Υπάρχουν πολλοί τρόποι θεραπείας, αναλόγως του αιτίου και συνήθως η ίαση επέρχεται το πολύ μετά από λίγες εβδομάδες. Ακολουθώντας απλούς  κανόνες μπορούμε, όχι μόνο να τη θεραπεύσουμε, αλλά και να την προλάβουμε. Τέλος, ο όρος "άκανθα πτέρνας" που συχνά χρησιμοποιείται, δεν είναι σωστός και δεν αποτελεί αιτία του πόνου.