Παγωμένος ώμος: τι είναι και πώς αντιμετωπίζεται


Ο «παγωμένος ώμος», επίσης γνωστός και ως συμφυτική θυλακίτιδα, είναι μια παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από δυσκαμψία και πόνο του ώμου. Τα συμπτώματα συνήθως ξεκινούν σταδιακά, επιδεινώνονται με το χρόνο και συνήθως υποχωρούν μέσα σε 1 με 3 χρόνια.
Η πιθανότητα ανάπτυξης παγωμένου ώμου αυξάνεται σε καταστάσεις, κατά τις οποίες δε χρησιμοποιείται ο ώμος, όπως μετά από χειρουργικές επεμβάσεις στην ευρύτερη περιοχή, όπως π.χ. στο μαστό.
Ενώ είναι πιθανό να προσβληθεί και ο άλλος ώμος αργότερα, είναι πολύ σπάνια η υποτροπή της πάθησης στον ίδιο ώμο.

Συμπτώματα
Ο παγωμένος ώμος τυπικά αναπτύσσεται αργά σε 3 στάδια, τα οποία μπορεί να διαρκέσουν το καθένα αρκετούς μήνες:
1. Στάδιο «παγώματος»: είναι το στάδιο ανάπτυξης της φλεγμονώδους διεργασίας, κατά το οποίο κάθε κίνηση του ώμου προκαλεί πόνο. Το εύρος κινήσεων ελαττώνεται.
2. Στάδιο παγωμένου ώμου: ο πόνος ελαττώνεται σημαντικά, αλλά ο ώμος είναι ιδιαίτερα δύσκαμπτος και μη λειτουργικός.
3. Στάδιο αποκατάστασης: το εύρος κίνησης αρχίζει να βελτιώνεται και ο ώμος επιστρέφει σταδιακά στη φυσιολογική του κατάσταση.
Σε κάποιες περιπτώσεις, ο πόνος χειροτερεύει τη νύχτα, διαταράσσοντας το φυσιολογικό ύπνο.

Αίτια
Κατά την ανάπτυξη της πάθησης, ο αρθρικός θύλακος και οι σύνδεσμοι φλεγμαίνουν, με αποτέλεσμα την πάχυνση του αρθρικού θυλάκου και το «κλείσιμο» της άρθρωσης. Έτσι ο ώμος δυσκολεύεται να κινηθεί στο μεγάλο εύρος κινήσεων. Για να γίνει αυτό περισσότερο απλό και κατανοητό, είναι σαν να φοράμε στενά και βαριά ρούχα, που μας δυσκολεύουν στις κινήσεις.
Στις λεγόμενες «ιδιοπαθείς» περιπτώσεις δεν ανευρίσκεται σαφές αίτιο της πάθησης, σε αντίθεση με τις δευτεροπαθείς, όπου υπάρχει κάποιο αίτιο, όπως κάκωση ή χειρουργική επέμβαση στην περιοχή του ώμου.

Παράγοντες κινδύνου
1. Ηλικία άνω των 40 ετών
2. Οι γυναίκες προσβάλλονται 3 φορές συχνότερα από τους άνδρες.
Ακινητοποίηση ώμου: παρατεταμένη ακινητοποίηση του ώμου, ή μειωμένη κινητικότητά του μπορεί να οδηγήσει σε παγωμένο ώμο. Η ακινητοποίηση μπορεί να είναι αποτέλεσμα πολλών καταστάσεων, όπως κακώσεις του τενοντίου πετάλου, κάταγμα ώμου, εγκεφαλικό και μετεγχειρητική αποκατάσταση
3. Συστηματικές παθήσεις
Ασθενείς με τις παρακάτω παθήσεις, μπορεί να αναπτύξουν παγωμένο ώμο. Στις παθήσεις που αυξάνουν τον κίνδυνο περιλαμβάνονται:
• Σακχαρώδης διαβήτης
• Παθήσεις θυρεοειδούς αδένα (και ο υπερ- και ο υποθυρεοειδισμός)
• Καρδιαγγειακές παθήσεις
• Φυματίωση
• Νόσος Parkinson

Διάγνωση
• Καλό ιστορικό (χρόνος που άρχισε η πάθηση, τραυματισμοί ή συνυπάρχουσες παθήσεις)
• Κλινική εξέταση
• Διαγνωστικές εξετάσεις: ιδιαίτερα σημαντική είναι η μαγνητική τομογραφία. Ακολουθούν σε διαγνωστική αξία αναλόγως της περίπτωσης, ο υπέρηχος κσι οι απλές ακτινογραφίες

Θεραπεία
Στόχος της θεραπείας είναι ο έλεγχος του πόνου και η διατήρηση-ανάκτηση της κινητικότητας της άρθρωσης. Ο ασθενής πρέπει να γνωρίζει πως η θεραπεία δεν είναι υπόθεση 1-2 εβδομάδων, αλλά μπορεί να κρατήσει πολλούς μήνες.
Διακρίνεται σε συντηρητική και χειρουργική.
Στη συντηρητική, περιλαμβάνονται όλα τα μέσα για τη μείωση του πόνου, όπως αναλγητικά αντιφλεγμονώδη, ενέσεις στον ώμο κ.α. Φυσικά, ακρογωνιαίος λίθος είναι η φυσικοθεραπεία, που έχει στόχο να διατηρήσει αρχικά το εύρος κίνησης και σταδιακά να το αυξήσει. Στηρίζεται σε ασκήσεις που ο ασθενής εκπαιδεύεται να κάνει αρκετές φορές την ημέρα μόνος του.
Η χειρουργική αντιμετώπιση γίνεται μόνο αρθροσκοπικά, εισάγοντας την κάμερα στην άρθρωση του ώμου και επιτελώντας λύση των συμφύσεων και ελεγχόμενη χαλάρωση συγκεκριμένων συνδέσμων, ώστε να απελευθερωθεί η κινητικότητα του ώμου. Λόγω του «φυσιολογικού» μετεγχειρητικού πόνου, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στη μετεγχειρητική αναλγησία, ώστε αμέσως μετεγχειρητικά ο ασθενής να μην πονά και να είναι σε θέση να κινήσει παθητικά και ενεργητικά τον ώμο του, διαφορετικά η ωφέλεια της επέμβασης θα χαθεί μέσα σε λίγα 24ωρα. Για το λόγο αυτό, η αρθροσκοπική ομάδα του Δρος Β.Κ.Φωτόπουλου ακολουθεί το διεθνώς αναγνωρισμένο πρωτόκολλο αποθεραπείας της Mayo Clinic και η επικεφαλής αναισθησιολόγος κα Μ.Ψωμά (συνεργάτης Mayo Clinic) τοποθετεί αντλία συνεχούς έγχυσης αναλγητικού φαρμάκου, που προκαλεί πλήρη απουσία πόνου μετεγχειρητικά και επιτρέπει στον ασθενή μας να ακολουθήσει επιθετικό πρόγραμμα κινησιοθεραπείας.
Οι κλειστοί χειρισμοί υπό νάρκωση, που ακόμα και σήμερα πραγματοποιούνται σε ορισμένες περιπτώσεις, ενέχουν το σοβαρό κίνδυνο πρόκλησης ιατρογενούς κατάγματος στο βραχιόνιο. Προκαλούν τυφλά διατομές θυλάκου και συνδέσμων, αυξάνοντας επίσης τον κίνδυνο του ιατρογενούς εξαρθρήματος. Με την εμπειρία της αρθροσκοπικής αντιμετώπισης, καλό είναι οι κλειστοί χειρισμοί στη σύγχρονη εποχή να αποφεύγονται.

Συμπερασματικά, ο παγωμένος ώμος είναι μια πάθηση που συνοδεύεται στα αρχικά στάδια από πόνο και δυσκαμψία της άρθρωσης και σε απώτερα στάδια σε επάνοδο της λειτουργικότητας του ώμου. Ανεξαρτήτως της αιτίας, η θεραπεία, η οποία μπορεί να είναι πολύμηνη, περιλαμβάνει αντιμετώπιση του πόνου και κινησιοθεραπεία, ώστε η άρθρωση να επανέλθει στη φυσιολογική της λειτουργικότητα.