Κάταγμα κάτω πέρατος κερκίδας: ό,τι πιο σύγχρονο στην αντιμετώπισή του

Κάταγμα κάτω πέρατος κερκίδας: ό,τι πιο σύγχρονο στην αντιμετώπισή του

Η κερκίδα είναι ένα μακρύ αυλοειδές οστό, που μαζί με την ωλένη Τα οστά του πήχυ αποτελούν τα οστά του αντιβραχίου (δηλαδή του πήχη). Στο άνω άκρο της συμμετέχει στην άρθρωση του αγκώνα, ενώ στο κάτω άκρο της στην πηχεοκαρπική (διπλανή εικόνα).  Το κάτω πέρας της κερκίδας αποτελεί συχνή εντόπιση καταγμάτων, ιδίως σε άτομα 3ης ηλικίας.
Γενικά τα κατάγματα του κάτω πέρατος κερκίδας είναι από τα συχνότερα κατάγματα στην Ορθοπαιδική. Συνήθως εμφανίζονται σε ασθενείς άνω των 65 ετών, μετά από τραυματισμό χαμηλής ενέργειας, κυρίως πτώση στο έδαφος, αλλά μπορεί να συμβούν και σε νεότερους ασθενείς, ως αποτέλεσμα τραυματισμών υψηλής ενέργειας, όπως τροχαία ατυχήματα, ή πτώσεις από ύψος. Στην πρώτη περίπτωση σχεδόν πάντα συνυπάρχει κάποιου βαθμού οστεοπόρωση.

Διάγνωση
Η διάγνωση ενός κατάγματος κάτω πέρατος κερκίδος είναι συνήθως εύκολη. Η κλινική εικόνα συνοδεύεται από:
-Οίδημα (πρήξιμο)Τυπική εικόνα κατάγματος κάτω πέρατος κερκίδας
-Παραμόρφωση (συνήθως «δίκην πιρουνιού», διπλανή εικόνα)
-Έντονο πόνο
-Δυσχέρεια στις κινήσεις του καρπού
-Εκχύμωση (μελανιά)

Η οριστική διάγνωση επιβεβαιώνεται με απλές ακτινογραφίες, οι οποίες συνήθως επαρκούν. Συμπληρωματικά, η διενέργεια αξονικής τομογραφίας μπορεί να βοηθήσει στη λεπτομερέστερη απεικόνιση του κατάγματος και στον προεγχειρητικό σχεδιασμό.

Αντιμετώπιση
Τα κατάγματα αυτά αντιμετωπίζονται συντηρητικά με κλειστή ανάταξη, ή χειρουργικά με εξωτερική ή εσωτερική οστεοσύνθεση
1. Κλειστή ανάταξη
Τα απλά εξωαρθρικά κατάγματα κάτω πέρατος κερκίδας συνήθως αντιμετωπίζονται συντηρητικά. Αυτό γίνεται Αντιμετώπιση με γύψομε κλειστή ανάταξη υπό τοπική αναισθησία και εφαρμογή γύψινου (ή συνθετικού) επιδέσμου κυκλοτερώς (συνήθως μέχρι τον αγκώνα, αναλόγως του τύπου του κατάγματος), ώστε να διατηρείται το κάταγμα σε θέση ανάταξης (διπλανή εικόνα). Ακολουθεί ακτινολογικός έλεγχος για την επιβεβαίωση της σωστής ανάταξης, ο οποίος πρέπει να επαναληφθεί σε 10-12 ημέρες αργότερα, για τον κίνδυνο απώλειας της ανάταξης, παρά τη χρήση γύψου. Εφόσον και ο δεύτερος έλεγχος αναδείξει τη διατήρηση της ορθής ανάταξης, ο γύψος παραμένει συνήθως για 6 εβδομάδες συνολικά και ακολούθως αφαιρείται για να επαναληφθεί ακτινολογικός έλεγχος. Εάν είμαστε ικανοποιημένοι με την πορεία πώρωσης του κατάγματος, τότε ο ασθενής αρχίζει προσεκτικά πρόγραμμα κινητοποίησης της πηχεοκαρπικής με φυσικοθεραπεία. Συνήθως, απαιτείται φυσικοθεραπεία για 3-4 εβδομάδες. Επαναλαμβάνουμε νέες ακτινογραφίες, συνολικά 3 μήνες μετά την αρχική ανάταξη.

2. Χειρουργική αντιμετώπιση
Υπάρχει, όμως, ένα σημαντικό ποσοστό καταγμάτων κερκίδας, τα οποία δεν αντιμετωπίζονται με κλειστή ανάταξη και τα οποία, αν αντιμετωπιστούν συντηρητικά, θα οδηγήσουν σε πρώιμη φθορά της άρθρωσης (μετατραυματική αρθρίτιδα), Εξωτερική οστεοσύνθεσημε αποτέλεσμα το χρόνιο πόνο και τη λειτουργική δυσχέρεια του χεριού. Αυτά είναι τα συντριπτικά κατάγματα και τα κατάγματα που επεκτείνονται εντός της άρθρωσης (ενδαρθρικά κατάγματα). Αυτά, οφείλουμε να τα αντιμετωπίσουμε χειρουργικά, είτε με κλειστή ανάταξη και διατήρηση με εξωτερική οστεοσύνθεση (διπλανή εικόνα), είτε, πιο σωστά, με ανοικτή ανάταξη και εσωτερική οστεοσύνθεση, δηλαδή να ανατάξουμε τα διάφορα μικρά σπασμένα τεμαχίδια του οστού, να τα ανασυνθέσουμε σαν ένα μικρό παζλ και να τα συγκρατήσουμε στη θέση τους με τα υλικά οστεοσύνθεσης. Τα τελευταία, είναι πλάκες και βίδες, οι οποίες χρησιμοποιούνται ως ένα είδος «σκαλωσιάς» που θα βοηθήσει το οστό να αναδομηθεί και να επανέλθει στη φυσιολογική του κατάσταση τους επόμενους μήνες. Συνήθως, μετά από σταθερή εσωτερική οστεοσύνθεση, ο ασθενής δε χρειάζεται μετεγχειρητική ακινητοποίηση, γεγονός που οδηγεί σε πρώιμη κινητοποίηση της άρθρωσης και αποφυγή της δυσάρεστης μετατραυματικής δυσκαμψίας.
Τις προηγούμενες δεκαετίες, η έλλειψη εξειδικευμένων υλικών οστεοσύνθεσης οδηγούσε σε χρήση ακατάλληλων πλακών με μεγάλου διαμετρήματος βίδες για την αντιμετώπιση αυτών των καταγμάτων, οι οποίες αδυνατούσαν να συγκρατήσουν τα οστικά τεμάχια, με τελικά αποτελέσματα πολύ μέτρια έως πτωχά. Την τελευταία 10ετίαΗ τελευταία γενιά υλικών οστεοσύνθεσης η τεχνολογία μας έχει προμηθεύσει με πολύ καλά υλικά εσωτερικής οστεοσύνθεσης, όπως ανατομικές προκυρτωμένες ισχυρές πλάκες πολύ λεπτού προφίλ και λεπτές, αλλά ισχυρές βίδες, διαμέτρου 1,5 έως 2,5 χιλιοστών. Τα υλικά αυτά αποτελούνται κυρίως από κράματα Τιτανίου, τα οποία εμφανίζουν μεγάλη ομοιότητα ως προς τη βιοελαστικότητα του οστού και επομένως γίνονται εμβιομηχανικά ακόμη καλύτερα ανεκτά από τον οργανισμό. Επίσης, οι πλάκες διαθέτουν την ιδιότητα να υποδέχονται κλειδούμενες βίδες (τεχνική locking plate), τεχνική που βοηθάει πολύ στην αντιμετώπιση τόσο των συντριπτικών, όσο και των οστεοπορωτικών καταγμάτων.
Με προσωπική χειρουργική εμπειρία από το 2005 σε περισσότερα από 300 κατάγματα κάτω πέρατος κερκίδος στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο St. Katharinen της Κολωνίας, αντιμετωπισθέντα με τις σύγχρονες πλάκες, υποδέχθηκα προσφάτως στη χώρα μας με ιδιαίτερη χαρά τη νέα, ακόμα πιο εξελιγμένη, σειρά πλακών για κατάγματα κάτω πέρατος κερκίδας (διπλανή εικόνα), την οποία ήδη χρησιμοποίησα προσφάτως σε ασθενείς, με άριστο τελικό αποτέλεσμα. Η φιλοσοφία παραμένει η ίδια, αλλά η νέα πιο ανατομική διαμόρφωση της πλάκας, σε συνδυασμό με μια σειρά βοηθητικών μικρών πλακών, αλλά και σύγχρονων πολυαξονικών βιδών (βιδών που «κλειδώνουν» υπό διάφορες γωνίες με την πλάκα), δίνει τη δυνατότητα στο σύγχρονο χειρουργό να ανασυνθέσει ακόμα και τα πιο συντριπτικά κατάγματα, κάτι που στο (πρόσφατο) παρελθόν φάνταζε πολλές φορές αδύνατο. Δυστυχώς, η οικονομική κατάσταση της χώρας μας επηρεάζει τις εισαγωγικές εταιρείες που μας διαθέτουν τα υλικά αυτά, αξίζει όμως να τονιστεί η προσπάθεια ορισμένων εταιρειών να μας προμηθεύσουν με αυτά τα, τελευταίας γενιάς, υλικά οστεοσύνθεσης, ώστε να μη νιώθουμε αποκομμένοι από τις διεθνείς εξελίξεις στον τομέα των ιατρικών εφαρμογών.

Συμπερασματικά, Οστεοσύνθεση κατάγματος με τα σύγχρονα υλικάθα λέγαμε πως ένα σημαντικό μέρος των καταγμάτων κάτω πέρατος κερκίδος μπορεί να αντιμετωπιστεί συντηρητικά με κλειστή ανάταξη και εφαρμογή γύψου. Τα πιο πολύπλοκα, όμως, κατάγματα απαιτούν σωστή χειρουργική αντιμετώπιση, που θα εξασφαλίσει την επάνοδο της λειτουργικότητας του χεριού μας, του πολυπλοκότερου και ενός εκ των πολυτιμότερων οργάνων του σώματός μας. Τα σύγχρονα υλικά εσωτερικής οστεοσύνθεσης αποτελούν τον καλύτερου σύμμαχο του πεπειραμένου χειρουργού, αλλά και του ασθενούς.