Βλαισός μέγας δάκτυλος (Κότσι)

Το μεγάλο δάκτυλο στο πόδι παίζει πολύ σπουδαίο ρόλο, τόσο στην ισορροπία κατά την όρθια θέση, όσο και στη βάδιση.
Παραμορφώσεις του δημιουργούν δυσκολίες, ιδιαίτερα στη βάδιση, με αποτέλεσμα πόνο, δυσχέρεια στη βάδιση και δυσκολία ανεύρεσης κατάλληλων υποδημάτων.

Τι είναι το «κότσι»;
Το κότσι (επιστημονικά βλαισός μέγας δάκτυλος) είναι μια πολύ συχνή ανατομική παραμόρφωση του μεγάλου δακτύλου των ποδιών κατά την οποία το μεγάλο δάκτυλο αποκτάΒλαισός μέγας δάκτυλος κλίση προς τα έξω, με τάση να ακουμπήσει πάνω στα υπόλοιπα δάκτυλα του ποδιού. Η προς τα έξω μετατόπισή του δημιουργεί εξόστωση στην έσω πλευρά της άρθρωσης, η οποία τρίβεται στο παπούτσι, δημιουργώντας εξελκώσεις και πόνο (διπλανή εικόνα). Συνήθως το κότσι συνοδεύεται και από στροφή του δακτύλου, αλλά και άλλες παραμορφώσεις των γειτονικών δακτύλων, στην προσπάθειά τους να βρουν το «χώρο» τους μέσα στο στενό παπούτσι.

Τι προκαλεί το κότσι;
Η συνηθέστερη, αλλά όχι αποκλειστική αιτία, είναι η χρήση στενών (εικόνα) και ψηλοτάκουνων παπουτσιών πολλές ώρες την ημέρα που πιέζουν τα δάκτυλα σε αφύσικες θέσεις. Στενά υποδήματα και κότσι Αυτός είναι και ο λόγος που το κότσι εμφανίζεται πολύ συχνότερα σε γυναίκες, με μια αναλογία γυναικών προς άνδρες 10:1. Από αναλύσεις σε σκελετούς βρέθηκε πως το μεσαίωνα η αναλογία ανδρών/γυναικών με κότσι ήταν 1:1, ενώ το 16-17ο αιώνα υπερτερούσαν οι άνδρες, λόγω της χρήσης στενών υποδημάτων με τακούνι! Υπάρχουν όμως και άλλοι παράγοντες, όπως η κληρονομικότητα (από μάνα σε κόρη, ιδίως όταν εμφανίζεται σε νεαρές κοπέλες), η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η βλαισοπλατυποδία.

Πως φαίνεται το κότσι;
Αρχικά το μεγάλο δάκτυλο αρχίζει να στρέφεται προοδευτικά προς τα έξω, πιέζοντας το δεύτερο δάκτυλο. Πριν και μετά την επέμβαση Στη συνέχεια αναπτύσσεται μια εξόστωση (οστεόφυτο) στην έσω πλευρά της άρθρωσης, που τρίβεται με το παπούτσι και προκαλεί ένα διαλείποντα ερεθισμό και πόνο κατα τη βάδιση με υποδήματα. Ακολούθως, και ενώ η στροφή του μεγάλου δακτύλου προς τα έξω μεγαλώνει, το δεύτερο δάκτυλο εφιππεύει του μεγάλου δακτύλου και κάμπτεται, στην προσπάθειά του να βρει χώρο μέσα στο στενό υπόδημα. Αυτή η συνυπάρχουσα με το κότσι  παραμόρφωση λέγεται σφυροδακτυλία του δεύτερου δακτύλου. Η ανάπτυξη τήλων (κάλων) κάνει ακόμα πιο επώδυνη την πάθηση. Αν η πάθηση μείνει χωρίς θεραπεία, η μεταταρσιοφαλαγγική άρθρωση του μεγάλου δακτύλου οδηγείται σε σοβαρού βαθμού υπεξάρθρημα.

Μπορώ να αντιμετωπίσω το κότσι;
Στα πρώτα στάδια όταν η παραμόρφωση είναι ακόμα μικρή μπορούν να χρησιμοποιηθούν ειδικοί νάρθηκες που φοριούνται κατά τις νυκτερινές ώρες.Νάρθηκας για νυκτερινή χρήση Φαρδιά μαλακά παπούτσια επίσης προστατεύουν, ενώ θέση στη συντηρητική αγωγή έχουν και τα επικάλια καθώς και σιλικονούχα μαξιλαράκια που χρησιμοποιούνται ανάμεσα στα δάκτυλα.  Αργότερα όμως η συντηρητική θεραπεία δεν αποδίδει και ο ασθενής καταφεύγει στη χειρουργική αντιμετώπιση. Αξίζει να τονιστεί πως το χειρουργείο δε γίνεται μόνο για αισθητικούς λόγους, αλλά κυρίως για λειτουργικούς.

Τι είδους χειρουργείο να κάνω;
Στη βιβλιογραφία αναφέρονται πάνω από 130 χειρουργικές επεμβάσεις, με κοινό στόχο να διορθώσουν την παραμόρφωση του μεγάλου δακτύλου, να αφαιρέσουν το κότσι και να ανακουφίσουν από τον πόνο. Οστεοτομία Chevron προ και μετά το χειρουργείο Γίνεται κατάλληλος ακτινολογικός έλεγχος και αναλόγως της παραμόρφωσης και του βαθμού, αποφασίζεται ποια είναι η καταλληλότερη επέμβαση. Γίνεται είτε υπό γενική είτε υπό περιοχική αναισθησία, διαρκεί από μία έως δύο ώρες, ανάλογα με το βαθμό παραμόρφωσης και ο ασθενής λογικά μπορεί να επιστρέψει την ίδια μέρα σπίτι του. Αν πρόκειται για αμφοτερόπλευρες καταστάσεις, είναι προτιμότερο να αντιμετωπίζονται και τα δύο πόδια στον ίδιο χρόνο. Η βάδιση επιτρέπεται από την επόμενη κιόλας μέρα με κατάλληλα υποδήματα και συνήθως μετά από λίγες εβδομάδες η ασθενής είναι σε θέση να φορέσει και πάλι παπούτσια της αρεσκείας της, ακόμα και ψηλοτάκουνα. Οστεοτομία βάσης 1ου μεταταρσίου

Υπάρχουν κίνδυνοι από το χειρουργείο;
Κάθε χειρουργική επέμβαση εγκυμονεί κινδύνους, που εδώ είναι σπάνιοι, λόγω της μικρής βαρύτητας της επέμβασης και οι οποίοι ελαχιστοποιούνται ακόμη περισσότερο με τον κατάλληλο προεγχειρητικό σχεδιασμό. Έχουν αναφερθεί όμως περιπτώσεις μετεγχειρητικής φλεγμονής (περίπου 1%), υπερδιόρθωση (δηλαδή το δάκτυλο να κοιτάζει περισσότερο προς τα μέσα), να μην κολλήσει το κόκκαλο στην οστεοτομία (ψευδάρθρωση) και μετεγχειρητική δυσκαμψία.

Πόσο καιρό διαρκεί η αποκατάσταση;
Η πλήρης αποκατάσταση εξαρτάται από τη βαρύτητα του περιστατικού. Σίγουρα όμως οι πρώτες δύο εβδομάδες είναι σημαντικές, μέχρι να αφαιρεθούν τα ράματα, να επουλωθεί το χειρουργικό τραύμα και να αρχίσει να ξεπρήζεται το πόδι. Συνήθως στις 4-6 εβδομάδες η ασθενής μπορεί να επιστρέψει ακόμα και σε αθλητικές δραστηριότητες, αλλά και να φορέσει ψηλοτάκουνα παπούτσια της αρεσκείας της.

Πλεονεκτούν οι διαδερμικές τεχνικές;
Αν και τις υποδεχθήκαμε με ενθουσιασμό, γρήγορα αποδείχθηκε ότι οι διαδερμικές τεχνικές (οι τεχνικές δηλαδή με 2-3 μικρές τομές 1εκ. στο δέρμα) συνοδεύονται από υψηλά ποσοστά επιπλοκών (τραυματισμούς αισθητικών νεύρων με συνέπεια μούδιασμα), καθώς και υποτροπής της παραμόρφωσης μέσα σε γρήγορο χρονικό διάστημα. Ούτως ή άλλως, οι ανοικτές τεχνικές επιτελούνται πια από μικρού μήκους τομές έως 3 εκατοστών, που εξασφαλίζουν  τον απαιτούμενο χώρο για την επέμβαση και εξασφαλίζουν το ιδανικό αποτέλεσμα. Η συρραφή γίνεται με ενδοδερμικές τεχνικές, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα τομές δέρματος που μόλις και μετά βίας φαίνονται.

Μπορεί να αντιμετωπιστεί με Laser;
Η απάντηση είναι όχι. Η οριστική διόρθωση που θα οδηγήσει και στην οριστική λύση του προβλήματος γίνεται μόνο με τη χειρουργική επέμβαση. Η πάθηση δεν υποτροπιάζει, εάν η επέμβαση πραγματοποιηθεί σωστά.