Αρθροσκοπική χειρουργική γόνατος

Τις τελευταίες δεκαετίες η αρθροσκόπηση έχει καθιερωθεί ως η ελάχιστα επεμβατική μέθοδος διαγνωστικής και χειρουργικής αντιμετώπισης κακώσεων σε πολλές από τις αρθρώσεις του ανθρωπίνου σώματος. Ειδικά στο γόνατο έχει αντικαταστήσει πλήρως τις παλαιότερες μεθόδους ανοικτής χειρουργικής επέμβασης για τους τραυματισμούς μηνίσκων, συνδέσμων και χόνδρων.
Γίνεται μέσω 2 μικρών οπών 2-3mm με απόλυτη ασφάλεια, υπό γενική ή περιοχική αναισθησία, εμφανίζει ελάχιστες επιπλοκές και το σπουδαιότερο, επιτρέπει την ταχύτατη μετεγχειρητική κινητοποίηση και αποκατάσταση, χωρίς την ανάγκη των παλαιότερων μακρών χρονικών διαστημάτων ακινητοποίησης, ή αποχής από καθημερινές και αθλητικές δραστηριότητες.

Η αρθροσκόπηση αποτελεί πια μέθοδο ρουτίνας σε αθλητικές κακώσεις του γόνατος: ρήξεις μηνίσκου, ρήξεις χιαστών συνδέσμων, κακώσεις του χόνδρου της άρθρωσης, ακόμα και κατάγματα του γόνατος. Είναι λογικό όμως ότι με την ενασχόληση του πληθυσμού με περιστασιακό αθλητισμό, οι βλάβες αυτές δε συμβαίνουν μόνο σε αθλητές. Ρήξεις μηνίσκων συμβαίνουν και σε μεγαλύτερες ηλικίες (άνω των 50 ετών), ως αποτέλεσμα εκφυλιστικών αλλοιώσεων στην άρθρωση του γόνατος. Με την αρθροσκοπική κάμερα παρέχεται η δυνατότητα άμεσης επισκόπησης και διόρθωσης της βλάβης. Οι χειρουργικές τομές είναι πολύ μικρές σε μέγεθος (3mm η κάθε μία) και ο μετεγχειρητικός πόνος ελάχιστος, δίνοντας τη δυνατότητα για γρήγορη κινητοποίηση της άρθρωσης.

Οι ενδείξεις αρθροσκοπικής χειρουργικής είναι:
-ρήξη (σχίσιμο) μηνίσκου
-ρήξη προσθίου χιαστού συνδέσμου
-ρήξη οπισθίου χιαστού συνδέσμου
-κάκωση χόνδρου (οστεοχόνδρινα κατάγματα)
-κάταγμα οστών του γόνατος
-εξάρθρημα επιγονατίδος
-σύνδρομο υμενικής πτυχής

Αναλυτικότερα, στις ρήξεις μηνίσκου, συνήθως γίνεται αφαίρεση του τμήματος του μηνίσκου, διασώζοντας τον υπόλοιπο υγιή μηνίσκο, σε αντίθεση με τις παλαιότερες ανοικτές μηνισκεκτομές, όπου τυφλά θυσιαζόταν ολόκληρος ο μηνίσκος (!!!) με καταστροφικές συνέπειες για τη βιωσιμότητα της άρθρωσης. Σε νέους ενήλικες όμως (έως 35 ετών) και σε συγκεκριμένες πρόσφατες ρήξεις, που έχουν κατάλληλη ένδειξη, μπορούμε να κάνουμε συρραφή του μηνίσκου, διασώζοντας έτσι ολόκληρο το μηνίσκο.

Η ρήξη του προσθίου χιαστού συνδέσμου είναι ένας βαρύς συνδεσμικός τραυματισμός που διαταράσσει όλη την κινηματική του γόνατος. Βασική επίπτωση είναι η αστάθεια του γόνατος. Η βιβλιογραφία πια είναι ξεκάθαρη στο θέμα της χειρουργικής αποκατάστασης του γόνατος σε ασθενείς έως 40-45 ετών, όπου η μη χειρουργηθείσα ρήξη προσθίου χιαστού θεωρείται ως η «αρχή του τέλους για το γόνατο» . Η επέμβαση πραγματοποιείται αρθροσκοπικά και συνίσταται στην αντικατάσταση του σχισμένου συνδέσμου με τενόντιο μόσχευμα από τον ίδιο τον ασθενή, συνηθέστερα το μεσαίο 1/3 του επιγονατιδικού συνδέσμου, ή τους τένοντες του ημιτενοντώδος και ισχνού μυός. Η έναρξη κινησιοθεραπείας γίνεται αμέσως, από το ίδιο κιόλας απόγευμα μετά την επέμβαση.

Η ρήξη του οπισθίου χιαστού συμβαίνει ως αποτέλεσμα βαρύτατων τραυματισμών, σπανιότερα στον αθλητισμό και συνηθέστερα σε τροχαία ατυχήματα. Μόνο στο 7% υπάρχει μεμονωμένη ρήξη του οπισθίου χιαστού συνδέσμου. Στο υπόλοιπο 93% συνυπάρχουν κακώσεις, όπως ρήξεις μηνίσκων, προσθίου χιαστού, στοιχείων της οπισθίας έξω γωνίας και άλλων συνδεσμικών στοιχείων. Τεχνικά, όλα αυτά μπορούν να αντιμετωπιστούν με αρθροσκοπική υποβοήθηση.

Οι αλλοιώσεις χονδροπάθειας και οστεοχόνδρινων βλαβών αποτελούν άλλο ένα πεδίο εφαρμογής της αρθροσκοπικής χειρουργικής. Αυτό όμως που κερδίζει ιδιαίτερο έδαφος τα τελευταία έτη είναι η αρθροσκοπικά υποβοηθούμενη ανάταξη και οστεοσύνθεση ενδοαρθρικών καταγμάτων του γόνατος, (μηρού, κνήμης, επιγονατίδας), παρέχοντάς μας άριστη εικόνα στην άρθρωση και τη δυνατότητα ανάταξης του κατάγματος στο 100%, χωρίς να ανοίγουμε την άρθρωση και να προκαλούμε περαιτέρω τραυματισμούς. Μάλιστα, η βιβλιογραφία δείχνει στατιστικά σημαντικά βραχύτερο διάστημα πώρωσης τέτοιων καταγμάτων (8-9 εβδομάδες για την αρθροσκοπικά υποβοηθούμενη ανάταξη, σε σχέση με 12 εβδομάδες στην κλασική ανοικτή μέθοδο).

Το εξάρθρημα επιγονατίδος είναι, επίσης, δυνατόν να αντιμετωπιστεί με αρθροσκοπική συρραφή των καθεκτικών συνδέσμων της επιγονατίδας, ή ανακατασκευή αυτών.

Η υμενική πτυχή αποτελεί υπόλειμμα μεμβρανών που υπήρχαν στο γόνατό μας κατά την εμβρυϊκή μας ανάπτυξη. Σε κάποιες περιπτώσεις προκαλούν συμπτωματολογία στο γόνατο, παρόμοια με ρήξη μηνίσκου. Συνήθως δεν αναγνωρίζονται στη μαγνητική τομογραφία και απαιτούν υψηλό δείκτη υποψίας (και γνώσης) από τον Ορθοπαιδικό. Τυπικά ανευρίσκονται κατά την αρθροσκόπηση. Η αφαίρεσή τους αρθροσκοπικά αποτελεί την οριστική θεραπεία του συνδρόμου.

Συμπερασματικά, τα οφέλη της αρθροσκοπικής χειρουργικής του γόνατος είναι τεράστια όσον αφορά στην αποκατάσταση και την ύφεση των συμπτωμάτων για τον ασθενή, παρέχει δε ασφαλή και γρήγορη μετεγχειρητική επιστροφή του ατόμου στις εργασιακές ή αθλητικές του δραστηριότητες. Τα ποσοστά λοιμώξεων είναι απειροελάχιστα και το κόστος συγκριτικά μικρότερο ακόμα και από τις “αμφίβολες” συντηρητικές θεραπείες. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο ασθενής εξέρχεται από το χειρουργείο περπατώντας και επιστρέφει σε σύντομο χρονικό διάστημα στην εργασία του, χωρίς την ανάγκη μακροχρόνιας νοσηλείας και φαρμακευτικής αγωγής.